42 % energiebesparing door energiezuinige openbare verlichting in nieuwe woonwijk Kumtich

42 % energie besparen op openbare straatverlichting, dat resultaat bereikt Interleuven samen met de stad Tienen door de inplanting van energiezuinige verlichtingspalen in de nieuwe woonwijk Kouter fase III in Tienen. Interleuven stapte hiervoor in het Europese project BLISS (Better Lighting in Sustainable Streets – betere verlichting in duurzame straten).

De intergemeentelijke vereniging Interleuven test nieuwe systemen uit voor publieke verlichting. Uit een vergelijkende studie tussen de gebruikte lampen van 70 Watt op de bestaande verkaveling Kouter fase II in Kumtich en het nieuwe project Kouter fase III blijkt dat er meer dan 42 % energie bespaard wordt. In de nieuwe verkaveling staan er in totaal 16 verlichtingspalen met cosmopolitische lampen (60 Watt – wit licht).

Dit komt neer op 3 toestellen per 90 m met een totaal verbruik van 180 Watt. Ter vergelijking: in de verkaveling Kouter fase II staan er 6 verlichtingspalen per 100 m met een totaal verbruik van 420 Watt.

Het woonproject Kumtich Kouter III bestaat uit 39 bouwkavels, waarvan er ondertussen al 8 kavels verkocht werden. Interleuven implementeert de energiezuinige verlichting ook in andere woonprojecten en bedrijventerreinen. Het BLISS-project bestaat uit vier Europese partners uit Groot-Brittannië (St. Helens), Nederland (Eindhoven), Duitsland (Kaiserslautern) en België (Interleuven). Europa steunt dit project omdat het bijdraagt tot haar doelstelling om de CO2-uitstoot met 20 % te verminderen.

De nieuwe verlichtingssystemen moeten niet alleen energiezuiniger zijn, maar moeten tegelijk ook door de bewoners als beter en veiliger worden ervaren. Energiewinst mag niet ten koste gaan van comfort of veiligheid. Interleuven hield in september een enquête in samenwerking met de stad Tienen bij de inwoners van de bestaande verkaveling Kouter fase II om te onderzoeken hoe zij de huidige straatverlichting ervaren. Een gelijkaardige bevraging zal op het einde van het project (in 2013) herhaald worden in zowel fase II als fase III.

Comfortabele straatverlichting?

Voor de stad Tienen werden er 124 enquêtes verstuurd verdeeld over vijf straten: Daalstraat, Lisstraat, Rietstraat, Verbroederingsstraat en Vondelstraat. De respons was iets meer dan 50 %, er werden 63 vragenlijsten teruggestuurd. De bevraging werd zeer eenvoudig gehouden. Er werden 12 vragen gesteld waarop de inwoners ja of neen konden antwoorden. Enkele vragen die aan bod kwamen: is de straatverlichting comfortabel, verlicht ze de volledige straat, zijn huisnummers en verkeersborden duidelijk leesbaar, is de verlichting te helder of te donker? De inwoners konden ook op een schaal van 1 tot 10 hun tevredenheid over de openbare verlichting weergeven.

De algemene appreciatie bedroeg net geen 7 op 10. De stad Tienen en Interleuven hopen dit nog te verbeteren. Dit zal moeten blijken uit de bevraging op het einde van het project.

Met deze eerste enquête is er een referentiepunt voor de nieuwe wijk waar een ander type licht wordt geplaatst. De resultaten per vraag zijn zeer verschillend voor elk van de opgenomen straten. Vooraleer hier conclusies uit getrokken kunnen worden, dient in detail bekeken te worden welk type verlichting er op dit ogenblik in deze straten aanwezig is en of dit voor elke straat hetzelfde is.

Vooral ’s nachts is de tevredenheid over de openbare verlichting kleiner en de zichtbaarheid minder. Indien men overschakelt op een ander type verlichting, zou dit een verbetering kunnen betekenen.

In de andere partnerlanden uit het BLISS-project gebeuren gelijkaardige peilingen om op grotere schaal te onderzoeken of de nieuwe systemen algemeen aanvaard worden.

Verkeersongevallen

Energievriendelijke verlichting mag geen afbreuk doen aan het veiligheidsgevoel. Om dit aspect te onderzoeken, vroeg Interleuven bij de federale politie statistieken op over verkeersongevallen en criminaliteit (bv. inbraken, auto- en fietsdiefstallen, vandalisme, enz.). Deze cijfergegevens zullen in 2013 opnieuw worden opgevraagd om ze met de huidige statistieken te vergelijken.

Het aantal verkeersongevallen dat mogelijk beïnvloed is door de verlichting en het al of niet aanwezig zijn van straatverlichting, is miniem (3 van de 7 ongevallen tijdens de laatste 5 jaar, zowel in fase I als fase II). In sommige zones waren er zelfs geen verkeersongevallen waarbij de verlichting een rol kan spelen, tenzij verkeersongevallen met stoffelijke schade die niet in onze bron voorkomen.

Slechts een minderheid van de relevante criminele feiten gebeurde tussen zonsondergang en zonsopgang, of bij schemer (4 van de 17 over de afgelopen 5 jaar in fase I en II). De straatverlichting kan dus maar op een beperkt deel van de misdrijven een invloed hebben. Net zoals bij de verkeersongevallen geeft ook deze ‘nulmeting’ aan dat het aantal criminele feiten overal bijna tot nul herleid moet worden om effectief van een positieve invloed van de straatverlichting op dit vlak te kunnen spreken.

Blutop-waterleiding

Voor de waterbevoorrading van dit woonproject opteerde de VMW (Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening) om een nieuw waterleidingsysteem te installeren. Het zogenaamde ‘Blutop-systeem’ bestaat uit 6 meter lange buizen spie-mof, die omwille van hun dunnere wanddikte en een inwendige kunstofbekleding veel lichter zijn dan de traditionele leidingen. Voordelen van dit procedé zijn dat het kan aangelegd worden in elk soort ondergrond, dat het een tweemaal hogere druk aankan en dat het zeker even duurzaam is als een traditioneel leidingnet.

Foto’s: Kevin Logist

Tekst: via Marijke Tritsmans